درمان زخم پای دیابتی

یکی از مهم‌ترین عوارض بیماری دیابت ، اختلالات پای ديابتی است .  تقريبا 15 درصد از كسانی كه مبتلا به ديابت هستند در طول زندگی خود به عوارض پای ديابتی دچار می‌شوند .  یکی از مهم‌ترین مشکلات بیمار زخم پای دیابتی است که 34 درصد افراد مبتلابه زخم پای دیابتی دچار قطع عضو می‌شوند .  این زخم‌ها می‌توانند علل گوناگونی داشته باشند و باعث عفونت پاها شوند که می‌توان با معاینه زخم‌ها توسط پزشک و تشخیص علت آن و با توجه به علائم ، برای درمان زخم پای دیابتی اقدام کرد . علائم و نشانه‌های مختلف آن می‌تواند شامل ورم ، سوزش ، تاول ، ترک پوست ، بی‌حسی و گزگز پا ، سیاه شدن و کبودی پا و درد باشد .  روش‌های درمانی آن عبارتند از درمان‌های جراحی و غیر جراحی.  درمان‌های دارویی ، استفاده از جوراب و کفش‌های طبی و مراقبت‌های خانگی جزو روش‌های غیر جراحی هستند که به بهبود زخم‌ها کمک می‌کنند .

      تشخیص و علائم زخم پای دیابتی

زخم شدن پا در افراد دیابتی می تواند علائم متفاوتی داشته باشد ، از اصلی ترین علائم اولیه زخم پا در افراد دیابتی می توان به درناژ یا زهکشی اشاره کرد . زهکشی با نشت در پای شما می تواند جوراب یا کفش های شما را آلوده کند . تورم غیرمعمول ، قرمزی ، تحریک و بوی نامطبوع از پا می تواند از دیگر علائم اولیه زخم شدن پا در افراد دیابتی باشد.

از دیگر نشانه و علائم قابل ملاحظه ای که می توان به آن اشاره کرد ایجاد اسکار ( بافت سیاه ) در اطراف زخم پا است . علل ایجاد اسکار به خاطر عدم وجود جریان خون کافی در اطراف ناحیه زخم شده می باشد . گانگرین ( سیاه مردگی یا بافت مردگی ) جزئی یا کامل ، که در پی عفونت رخ می دهد ، می تواند در اطراف زخم پای افراد دیابتی رخ دهد . در چنین حالاتی فرد ممکن است دچار بی حسی در ناحیه زخم شده ، شود .

بهتر است بدانید که این نشانه ها و علائم برای زخم پا ، همیشه آشکار نیستند . حتی ممکن است گاهی اوقات تا زمان عفونت زخم ، هیچ علائمی را مشاهده نکنید . اگر که متوجه هر گونه تغییر رنگی در قسمتی از پوست پای خود شوید ، به ویژه سیاه شدن بخشی از بافت پا، و یا احساس درد در منطقه ای از پای خود که تغییر رنگ داده است داشته باشید ، لازم است فورا به پزشک معالج خود مراجعه کنید.

      علل ایجاد زخم پا در افراد دیابتی

زخم های دیابتی در افرادی که دچار بیماری دیابت هستند ، اغلب به دلایل زیر ایجاد می شود :

  • گردش ضعیف خون در بدن : گردش خون ضعیف جزو بیماری های عروقی محسوب می شود . در پی این بیماری خون به طور موثر به سمت پاهای فرد جریان نمی یابد . گردش خون ضعیف یکی از دلایل شایع بروز زخم در افراد دیابتی ، مخصوصا در قسمت پاها محسوب می شود .
  • قند خون بالا ( هیپرگلیسمی ) : میزان قند خون بالا روند بهبود زخم ها را به طور چشمگیری کاهش می دهد . بنابراین لازم است توجه کنید که مدیریت قند خون بسیار ضروری است . در پی این موضوع باید بدانید که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به سایر افراد مبتلا به دیابت، زمان بیشتری را برای مبارزه با زخم پای دیابتی و زخم های عفونتی می گذارند .
  • آسیب های عصبی : آسیب های عصبی یک خطر بسیار بزرگ برای افراد دیابتی محسوب می شود . آسیب عصبی منجر به از دست دادن حس در پاهای فرد می شود . ابتدا به هنگام آسیب عصب ها ممکن است فرد دچار درد پا شود . اما به مرور این موضوع سبب کاهش حساسیت پا به درد و زخم خواهد شد . به طوری که اگر فرد در معرض زخم پا باشد ، هیچ حس و دردی را احساس نخواهد کرد.
  • زخم شدن پا به وسیله شی خارجی
  • پوست خشک : پوست خشک در بین افراد مبتلا به دیابت بسیار شایع است . زمانی که پوست بدن بسیار خشک باشد ، پوست و بافت پاها بیشتر در معرض ترک خوردن و زخم شدن می باشد .

      مدیریت زخم پای دیابتی

استفاده مداوم و مؤثر از پانسمان برای حصول اطمینان از مدیریت بهینه  و درمان زخم پای دیابتی ضروری است . مفهوم محیطی تمیز و مرطوب برای زخم به طور گسترده پذیرفته شده است .

مزایای این روش عبارتند از :

پیشگیری از کمبود آب (دهیدراته شدن) بافت و مرگ سلولی ، تسریع آنژیوژنز و تسهیل در تعامل عوامل رشد با سلول های هدف . علاوه بر این یافته ها نشان دهنده آن هستند که بیماران در زمان استفاده از پانسمان های زخم مرطوب ناراحتی کمتری را تجربه می کنند . مفهوم اینکه محیط زخم مرطوب باعث افزایش خطر ابتلا به عفونت می شود ، کاملا بی اساس است . اگر چه بسیاری از محصولات مراقبت از زخم در بازار موجود است که بهبود زخم در محیط مرطوب را فراهم می کنند ، گازهای سالین نرمال ( آب نمک ) مرطوب به خشک به عنوان روش استاندارد مراقبت از زخم باقی مانده است .

مفهوم آماده سازی بستر زخم نشان دهنده یک جهت رویکردی جدید در روش های مراقبت از زخم است . آماده سازی بستر زخم عمدتا فراهم آوردن بستر زخمی سالم از طریق مدیریت سطح باکتری و رطوبت در زخم را شامل می شود . آماده سازی بستر زخم معمولا با هدف تبدیل محیط مولکولی و سلولی زخم مزمن به زخم حاد صورت می پذیرد .

دبریدمان جراحی به عنوان استاندارد طلایی برای آماده سازی بستر زخم محسوب می شود ، زیرا به اندازه کافی بافت نکروتیک (مرده) ، بار باکتریایی و احتمالا سلول های تغییر یافته فنوتیپی که ممکن است با فرایند بهبود تداخل داشته باشند را کاهش داده و تورم و زهکشی را کاهش می دهد، و بستری تمیز، قرمز و گرانوله برای زخم به وجود می آورد .

بسیاری از متخصین زخم حامی استفاده از محصولات زخم ضد میکروبی هستند که ممکن است حاوی نقره یا ید باشند . علیرغم استفاده گسترده از این پانسمان ها ، هیچ کارآزمایی بالینی تصادفی و کنترل شده ای برای ارزیابی اثربخشی بالینی آنها در پیشگیری یا ریشه کنی عفونت انجام نشده است . علاوه بر این مطالعات اخیر نشان داده است که پانسمان های مدرن زخم از جمله زغال فعال ، آلژینات، اسید هیالورونیک، هیدروفیبر، هیدروژل، هیدروکلوئید، کلاژن، آنزیم پروتئولیتیک، فوم ها، غشای نیمه رسانا و پانسمان نقره، نتایج مشابهی را در مقایسه با روش سنتی گاز مرطوب برای بهبود زخم ارائه کرده اند . با این حال با توجه به نظر نویسندگان این مقالات ، این محصولات ممکن است در آماده سازی بستر زخم برای استفاده از محصولات مراقبت زخم پیشرفته مانند معادل پوست زنده استفاده شود .